Lufta e Sonderbundit dhe shteti federal i vitit 1848

Në fillim të shekullit XIX, Zvicra ishte një lidhje e lirshme kantonesh. Kishte mosmarrëveshje mes dy grupeve. Liberalët, kryesisht në kantonet e reformuara, donin një shtet të përbashkët më të fortë. Kantonet katolike-konservatore donin ta ruanin pavarësinë e tyre. Në vitin 1845 ato krijuan aleancën e tyre: Sonderbund (lidhja e veçantë). Në të bënin pjesë shtatë kantone, për shembull Lucerna, Uri, Schwyz dhe Fribourg.

Në nëntor 1847 shpërtheu Lufta e Sonderbundit: katolikët kundër liberalëve. Trupat e kuvendit të kantoneve (Tagsatzung), nën komandën e gjeneralit Guillaume-Henri Dufour, fituan pas rreth tri javësh. Dufour donte sa më pak viktima. Pati më pak se njëqind të vdekur. Ishte lufta e fundit në tokën zvicerane. Pas kësaj, fituesit mundën të ndërtonin një shtet të ri të përbashkët.

Më 12 shtator 1848 hyri në fuqi Kushtetuta e re federale. Zvicra u bë një shtet federal me sistem federalist. Federalist do të thotë: kantonet ruajnë shumë pushtet të vetin, por ka një Konfederatë të përbashkët. Për herë të parë kishte Këshill Federal dhe parlament, me Këshillin Kombëtar dhe Këshillin e Shteteve. Konfederata tani ishte përgjegjëse për paratë. Në vitin 1850 erdhi franga si monedhë e përbashkët. Prandaj viti 1848 konsiderohet themelimi i Zvicrës moderne.

Si ta mbash mend: 1847 lufta, 1848 kushtetuta: nga konflikti lind shteti federal.