Këshilli kantonal dhe Këshilli i Shteteve
Tema
Parlamenti i kantonit të Cyrihut quhet këshilli kantonal (Kantonsrat). Ai është legjislativi, pra pushteti që bën ligjet. Këshilli kantonal ka 180 anëtarë. Ai bën ligjet kantonale dhe miraton çdo vit buxhetin e kantonit. Përveç kësaj, ai kontrollon qeverinë dhe administratën. Edhe disa gjyqtare dhe gjyqtarë zgjidhen nga këshilli kantonal.
Anëtarët e këshillit kantonal zgjidhen nga populli, çdo 4 vjet. Zgjedhja bëhet me sistem proporcional (Proporz): çdo parti merr aq vende sa i përgjigjen përqindjes së saj të votave. Pra, qeveria nuk i emëron anëtarët e parlamentit. Në kantone të tjera, parlamenti shpesh quhet «Këshilli i Madh» (Grosser Rat). «Landtag» thuhet në Gjermani dhe në Lihtenshtajn.
Këshilli i Shteteve është diçka tjetër: ai është një dhomë e parlamentit federal në Bernë. Çdo kanton i plotë ka aty 2 vende, pavarësisht sa i madh është. Edhe Cyrihu ka vetëm 2 anëtarë në Këshillin e Shteteve, edhe pse është kantoni me më shumë banorë. Në Këshillin Kombëtar, përkundrazi, Cyrihu ka shumë vende, sepse ato ndahen sipas popullsisë.
Si ta mbash mend: Kantons-RAT = shumë veta që diskutojnë (beraten): 180. Regierungs-RAT = pak veta që qeverisin (regieren): 7.
Ndarja e pushteteve
Tri pushtetet kontrollojnë njëri-tjetrin.
Legjislativi
Legislative
bën ligjet
Konfederata
Kuvendi Federal
Bundesversammlung
Këshilli Kombëtar 200 + Këshilli i Shteteve 46
Kantoni i Cyrihut
Këshilli kantonal
Kantonsrat
180 anëtarë
Ekzekutivi
Exekutive
zbaton ligjet
Konfederata
Këshilli Federal
Bundesrat
7 anëtarë
Kantoni i Cyrihut
Këshilli qeveritar
Regierungsrat
7 anëtarë
Gjyqësori
Judikative
gjykon sipas ligjit
Konfederata
Gjykata Federale
Bundesgericht
Lausanne
Kantoni i Cyrihut
Gjykatat
Pushteti i katërt mediat, që e vëzhgojnë në mënyrë kritike politikën dhe autoritetet.
Fjalë kyçe
- Kantonsrat
- Këshilli kantonal: parlamenti i kantonit të Cyrihut me 180 anëtarë.
- Legislative
- Legjislativi: pushteti që bën ligjet, pra parlamenti.
- Proporz
- Sistem proporcional: vendet ndahen sipas përqindjes së votave të partive.
- Ständerat
- Këshilli i Shteteve: dhomë e parlamentit federal, ku çdo kanton i plotë ka 2 vende.
Pyetje për këtë temë
- Sa shpesh zgjidhen anëtarët e këshillit kantonal (Kantonsrat)?Përgjigjja e saktë: D, çdo 4 vjet
- Sa persona janë në Këshillin e Shteteve për kantonin e Cyrihut?Përgjigjja e saktë: C, 2
- Si quhet parlamenti në kantonin e Cyrihut?Përgjigjja e saktë: C, Këshilli kantonal
- Si caktohen anëtarët e këshillit kantonal?Përgjigjja e saktë: A, përmes zgjedhjeve
Burimet
Kontrolli i fundit: shtator 2026