Tri nivele shtetërore dhe 26 kantone
Tema
Zvicra është një shtet federalist. Federalizëm do të thotë: pushteti është i ndarë në disa nivele. Zvicra ka tri nivele shtetërore. Niveli më i lartë është Konfederata, pra e gjithë Zvicra. Niveli i mesëm janë kantonet. Niveli më i ulët janë komunat. Çdo nivel ka detyrat e veta, autoritetet e veta dhe mbledh tatimet e veta.
Shteti federal përbëhet nga 26 kantone. Më parë flitej për 20 kantone dhe 6 gjysmëkantone. Gjysmëkantone janë, për shembull, Basel-Stadt dhe Basel-Landschaft. Në votime secili prej tyre ka vetëm gjysmë vote të kantonit. Vende të tjera kanë njësi të ngjashme me emra të tjerë: Gjermania dhe Austria kanë shtete federale (Länder), Italia dhe Kanadaja kanë provinca. Në Zvicër ato quhen kantone.
Çdo kanton është i ndarë në komuna. Në vitin 2021, në Zvicër kishte rreth 2200 komuna politike. Meqë komunat bashkohen vazhdimisht, numri i tyre bie. Në disa kantone, për shembull në kantonin e Cyrihut, midis kantonit dhe komunës ka edhe distrikte. Por distriktet nuk janë nivel shtetëror më vete, janë vetëm njësi administrative të kantonit.
Si ta mbash mend: Nga lart poshtë: Konfederata, kantoni, komuna. 26 kantone = 20 të plota + 6 gjysmëkantone.
Tri nivelet e shtetit
Konfederata
1
Politikë e jashtme · Politikë monetare · Doganë · Siguri sociale
Kanton
26 = 20 + 6
Halbkanton: emri i dikurshëm për 6 kantonet që kanë vetëm gjysmë vote të kantonit, për shembull Basel-Stadt.
Komunë
≈ 2200 (2021)
Çfarë ndodh në kufi ose vlen për gjithë vendin (ushtria, dogana, politika e jashtme, franga), e bën Konfederata. Çfarë ndodh para derës së shtëpisë (shkolla, policia, uji, zjarrfikësit), e bëjnë kantoni dhe komuna.
Fjalë kyçe
- Föderalismus
- Federalizëm: pushteti në shtet është i ndarë në disa nivele: Konfederata, kantonet dhe komunat.
- Bund
- Konfederata: niveli më i lartë shtetëror, pra shteti zviceran në tërësi.
- Kanton
- Kanton: njëri nga 26 shtetet anëtare të Zvicrës, për shembull Cyrihu ose Berna.
- Gemeinde
- Komunë: niveli më i ulët shtetëror, për shembull një qytet ose një fshat.
- Halbkanton
- Gjysmëkanton: emri i dikurshëm për 6 kantonet që kanë vetëm gjysmë vote të kantonit, për shembull Basel-Stadt.
Pyetje për këtë temë
- Shteti federal zviceran përbëhet nga disa. . .Përgjigjja e saktë: B, kantone.
- Sa kantone ka shteti federal zviceran?Përgjigjja e saktë: B, 26 (20 kantone dhe 6 gjysmëkantone)
- Sa komuna politike ka në Zvicër (gjendja në vitin 2021)?Përgjigjja e saktë: C, Rreth 2200
- Zvicra është një shtet federalist me tri nivele shtetërore. Cili është niveli më i ulët?Përgjigjja e saktë: B, Komuna
- Zvicra është një shtet federalist me tri nivele shtetërore. Cili është niveli më i lartë?Përgjigjja e saktë: C, Konfederata
Burimet
Kontrolli i fundit: shtator 2026