Shteti i së drejtës dhe monopoli i përdorimit të forcës

Zvicra është shtet i së drejtës. Kjo do të thotë: ligjet vlejnë për të gjithë. Ato vlejnë për zviceranët, për të huajt dhe edhe për politikanët. Ato vlejnë edhe për personat që kanë thënë jo në një votim. Dhe mbi të gjitha: edhe vetë shteti duhet t'i respektojë ligjet. Ai nuk mund të veprojë në mënyrë arbitrare.

Prandaj shteti nuk mund të arrestojë ose të burgosë askënd pa arsye. Për këtë duhet një arsye në ligj dhe një procedurë e rregullt. Në shtetin e së drejtës, përkundrazi, mund t'i kritikosh ligjet dhe ta vësh në dyshim punën e autoriteteve. Mund t'i bashkohesh edhe një grupi fetar. Këtë e mbrojnë të drejtat themelore, për shembull liria e shprehjes dhe liria fetare.

Vetëm shteti mund të përdorë forcë kundër njerëzve ose sendeve, për shembull policia ose ushtria. Kjo quhet monopoli i përdorimit të forcës. Kush kryen një vepër penale, dënohet sipas ligjit. Dënimin e cakton një gjykatë, jo viktima. Vetëgjyqësia, pra hakmarrja me dorën tënde, është e ndaluar. Edhe kush e denoncon veten, zakonisht dënohet; por gjykata mund ta zbusë dënimin.

Si ta mbash mend: Në shtetin e së drejtës, ligji qëndron mbi të gjithë, edhe mbi shtetin.