Zvicra dhe BE-ja

Zvicra nuk është anëtare e Bashkimit Evropian (BE). Në vitin 1992, votuesit e refuzuan edhe anëtarësimin në Zonën Ekonomike Evropiane (ZEE). Pas kësaj, Zvicra kërkoi një rrugë të vetën: ajo lidh me BE-në marrëveshje për tema të veçanta. Këto marrëveshje quhen «Marrëveshjet Bilaterale», sepse i nënshkruajnë dy palë.

Bazën e përbëjnë Marrëveshjet Bilaterale I. Votuesit i miratuan ato në vitin 2000. Ato rregullojnë, për shembull, lëvizjen e lirë të personave, tregtinë dhe transportin. Në vitin 2004 pasuan Marrëveshjet Bilaterale II, për shembull me marrëveshjen e Schengenit. Në vitin 2026, Zvicra dhe BE-ja nënshkruan një paketë të re, «Marrëveshjet Bilaterale III». Parlamenti po e shqyrton atë aktualisht.

BE-ja është partneri tregtar më i rëndësishëm i Zvicrës. Rreth gjysma e eksporteve shkon në BE, dhe rreth 70 për qind e importeve vijnë nga BE-ja. Vendi më i rëndësishëm i BE-së, i marrë veçmas, është Gjermania. Edhe SHBA-të dhe Kina janë partnerë të rëndësishëm, por të gjitha vendet e BE-së së bashku janë shumë më të rëndësishme.

Lidhja e ngushtë duket edhe në jetën e përditshme. Shumë njerëz banojnë në Francë, Itali, Gjermani ose Austri dhe punojnë në Zvicër. Ata e kalojnë kufirin çdo ditë ose çdo javë. Ata quhen punëtore ndërkufitare dhe punëtorë ndërkufitarë (Grenzgänger). Veçanërisht shumë ka në Gjenevë, në Bazel dhe në Ticino. Kush punon vetëm në një kanton tjetër, përkundrazi, është udhëtar ditor për në punë (Pendler).

Si ta mbash mend: 1992 jo ZEE-së, 2000 po Marrëveshjeve Bilaterale: në vend të anëtarësimit, një marrëveshje pas tjetrës.