AHV, IV dhe përfitimet plotësuese

AHV është sigurimi shoqëror më i rëndësishëm i Zvicrës. AHV do të thotë sigurimi i pleqërisë dhe i mbijetuesve. Ai paguan pension në pleqëri. Ai u paguan edhe mbijetuesve: këta janë vejushat, vejanët dhe jetimët, kur vdes dikush. AHV është i detyrueshëm për të gjithë ata që banojnë ose punojnë në Zvicër.

I lidhur ngushtë me AHV është IV, sigurimi i invaliditetit. Ai ndihmon njerëzit që për shkak të sëmundjes ose aksidentit nuk mund të punojnë më, ose mund të punojnë vetëm pjesërisht. Fillimisht IV përpiqet ta kthejë personin në jetën e punës. Vetëm kur kjo nuk është e mundur, ai paguan pension. Kontributet për AHV dhe IV zbriten drejtpërdrejt nga paga.

Mosha e zakonshme e pensionit sot quhet mosha e referencës. Ajo është 65 vjet. Për gratë, që nga reforma AHV 21, ajo po rritet gradualisht nga 64 në 65. Nga viti 2028, mosha 65 vlen për të gjithë. Përveç kësaj, nga dhjetori 2026 ka edhe një pension të 13-të AHV në vit.

Ndonjëherë pensioni AHV ose IV nuk mjafton për gjërat më të domosdoshme. Atëherë ka përfitime plotësuese (EL). Ato ndihmojnë kur, pavarësisht pensionit, nuk e arrin minimumin jetik. Përfitimet plotësuese nuk janë dhuratë, por një e drejtë. Por duhet të bësh kërkesë për to. Ato nuk paguhen me kontribute nga paga, por me paratë e tatimeve të Konfederatës dhe të kantoneve.

Si ta mbash mend: AHV: pleqëria dhe mbijetuesit. IV: invaliditeti. EL: plotësim, kur nuk mjafton.